پنجشنبه 11 اردیبهشت 1399 11:52 ق.ظ نظرات ()

پیام‌های زیرآستانه‌ای Subliminal Messages یا سابلیمینال در واقع پیام‌هایی هستند که پایین تر از آستانه درک آگاهانه فرد می‌باشند.

طبق مفهوم ادراک زیرآستانه‌ای گفته میشود که اندیشه، احساس و رفتار فرد متاثر از محرک‌هایی است که ممکن است از آنها آگاهی نداشته باشند.

این پدیده اولین بار در سال 1897 توسط آگهی سازان و ارائه کننده تبلیغات برای تحریک خریداران مطرح شد.

پیام های سابلیمینال به دو دسته شنیداری و دیداری تقسیم میشوند.

در نوع تصویری؛ پیام‌ها به سرعت از جلوی چشمان مخاطب عبور میکنند طوری که مخاطب در آن لحظه متوجه این موضوع نمیشود مگر اینکه فیلم را آهسته کند و با دقت به آن نگاه کند.

نوع دیگر آن استفاده از نمادها و تصاویر به صورت پنهان در پوسترها و تصاویر تبلیغاتی است که یک نمونه از آن در سال 2007 در یک رأی گیری در اسرائیل برای تغییر و ترغیب نظر مردم مورد استفاده قرار گرفت.

پیام‌های شنیداری معمولا با بلندایی آرام‌تر از آستانه شنوایی فرد نجوا میشوند.

نمونه واقعی از پیام‌های زیرآستانه‌ای

در سال 1988 یک قاتل زنجیره‌ای به نام ریچارد رامیرز در دادگاه چنین ادعا کرد که آهنگ ولگرد شب از گروه ای سی دی سی باعث شده است او دست به چنین جنایتی بزند.

دکتر ا.و.اسکریپچر مدیر آزمایشگاه بخش روانشناسی دانشگاه ییل در سال 1897 کتابی به نام روانشناسی نوین منتشر کرد که در آن برای اولین بار به بحث درباره پیام‌های سابلیمینال پرداخته بود.

از آن پس تحقیق و فعالیت در این زمینه بیشتر شد و  چندین سال بعد در نیوجرسی یک تبلیغ تحت عنوان: ” کوکاکولا بنوشید.” توسط شخصی به نام جیمز ویکاری در یک فیلم سینمایی قرار داده شد و به 45699 فرد نمایش داده شد.

در این دوره گفته شد فروش کوکاکولا 18.1 درصد افزایش یافت.

پس از آن جوامع علمی خواستار شرح دقیق این آزمایش و نتایج شدند اما او هیچ شرح کاملی از این نتایج منتشر نکرد و سرانجام در سال 1962 اقرار کرد که نتایج ساختگی بوده و فقط به جهت بازاریابی ارائه شده است.

از آن پس این مساله در حیطه تئوری‌های توطئه دنبال شد و کتاب های زیادی در این مورد نوشته شد که اکثرا درباره سواستفاده کارخانه‌ها از مردم برای خرید بیشتر محصولات، سواستفاده و بهره کشی‌های جنسی و مواردی از این قبیل بودند.

حتی در یک برنامه تلویزیونی که بیننده‌های زیادی داشت به صورت پنهان پیام: “همین حالا تلفن کنید.” به صورت مداوم پخش شد اما آمار استفاده از تلفن در آن ساعات افزایش نیافت.

با این حال برای اطمینان بیشتر، انجمن صنفی ارتباطات امریکا معروف به FCC بیانیه‌ای صادر کرد که طبق آن استفاده از پیام‌های زیرآستانه‌ای در تبلیغات به دلیل فریب مردم و منافی منافع عموم ممنوع بوده و نباید مورد استفاده قرار بگیرد.

تحقیقات جدیدتر در مورد سابلیمینال مسیج‌ها

طبق پژوهش‌هایی که در سال‌های اخیر توسط سازمان ملل انجام شده است استفاده از تلقینات زیرآستانه ای میتواند تهدیدی برای حقوق بشر در سرار جهان به شمار برود.

در سال 2000 در انتخابات ریاست جمهوری امریکا از پیام های پنهان برای تبلیغ جورج دبلیو بوش استفاده شد که پس از مدتی این موضوع افشا شد.

انجمن صنفی ارتباطات امریکا برخلاف قانونی که خودش تصویب کرده بود برعلیه رییس جمهور هیچ کیفرخواستی صادر نکرد.

در سال‌های اخیر استفاده از پیام‌های زیرآستانه‌ای در صنعت سینما نیز وارد شده است و شناخته‌شده‌ترین آن در فیلم جن گیر برای القای بیشتر ترس و دلهره به مخاطب بوده است.

نتیجه گیری

اگرچه تاثیر پیام‌های زیرآستانه‌ای روی همه مردم به طور قطع از هیچ منبع علمی و رسمی تایید نشده است اما این موضوع مانند بسیاری از محرک‌های دیگر میتواند روی برخی مردم موثر باشد، مانند مسری بودن خمیازه، استفاده از دارونماها، درمان‌های مختلف برای سرماخوردگی و… 

این موارد در همه مواقع و روی همه افراد جواب نمیدهند و اثبات نشده‌اند اما به طور کامل بی‌تاثیر هم نیستند و بسیاری آنها را تجربه کرده اند.

بسیاری از روانشناس‌ها معتقدند پیامهای زیرآستانه‌ای روی کسانی که تلقین‌پذیرترند و استعداد هیپنوتیزم بالاتری دارند بهتر جواب میدهند.

خصوصا اگر افراد از موضوع پیام‌های پنهان اگاه باشند تاثیر بیشتری روی آنها خواهد داشت.

همچنین همه گیر شدن این تکنیک و ورود آن به صنعت سینما و موسیقی نشان میدهد که نمیتواند کاملا بی‌تاثیر باشد. اما اینکه با پیام‌های پنهان بتوان کسی را وادار به قتل یا دزدی کرد، یا اینکه انسان‌ها را به برده‌های ماشینی تبدیل کرد چیزی بسیار بعید به نظر میرسد.

میتوانید تعدادی از پیام‌های زیرآستانه ای به زبان فارسی برای موارد مختلف را از سایت ذهن آموز دریافت کنید.

منبع: ذهن آموز