مکمل ها

برنامه ی غذایی سالم به رژیم غذایی ای گفته می شود که حاوی انواع مواد مورد نیاز مغز باشد ؛ اما به نظرتان می توان این منابع را به شکل دیگری هم دریافت کرد ؟ پاسخ سوالتان این جاست .

اسید چرب امگا 3 یکی از تقویت کننده های مغز است . این اسید چرب در ماهی های چربی مانند شاه ماهی ، ساردین و ماهی خال خالی ( مکرل ) یافت می شود . پژوهش ها و مقاله های پرشماری درباره ی تأثیر مثبت این نوع اسید چرب روی عملکرد و حفظ سلامت مغز وجود دارد ؛ اما بیشتر این مقالات کوتاه ، با نگاه تجاری نوشته شده اند و در بعضی موارد غیر قابل اعتمادند . سازمان « کوکران » ( Cochran، یکی از بزرگ ترین مراکز مستقل بین المللی در حوزه ی سلامت ) در سال 2012 ( 1391 ) مقالات مرتبط با امگا 3 را بازبینی کرد و سند حکمی در تأیید اثر امگا 3 بر کاهش خطر ابتلا به ناتوانی ذهنی نیافت . تحقیقات گسترده تر پژوهشگران کانادایی در سال 2015 ( 1394 )که داده های آماری را با نتایج حاصل از پژوهش های پیشین ترکیب کرده بودند هم به نتیجه ی مشابهی رسید : « دریافت اسید چرب امگا 3 ، ویتامین های خانواده ی B و مکمل های ویتامین E ، تأثیر شناختی خاصی روی افراد میانسال و کهنسال فاقد بیماری زوال عقل ندارد . » تحقیقات گسترده روی بعضی از داروهای گیاهی مشهور به تقویت کننده ی مغز و مکمل های گیاهی مانند جینسینگ و ژینکوبیلوبا ( کهن دار ) هم نتیجه ی مشابهی رسیدند و نتوانستند به مدرک علمی قانع کننده ای بر تأثیر شگرف این مواد برسند . « پایگاه جامع مطالعات داروهای طبیعی » ( NMCD ) ، سازمانی غیر تجاری که اطلاعات به دست آمده در تحقیقات علمی را پیوسته گردآوری و بازبینی می کند ، در میان 50 مکمل غذایی و دارویی که داده هایش را در اختیار داشت ، نتوانست حتی یک مکمل را با اثرات اثبات شده شناسایی کند . کارشناسان NMCD ، تعداد اندکی از این مکمل ها را « احتمالا مؤثر » تشخیص دادند ؛ اما شواهد کافی برای قضاوت در مورد عملکرد بقیه ی مکمل ها وجود نداشت .

البته نباید فراموش کرد که ندیدن به معنی نبودن نیست و فقدان دلیل بر مؤثر بودن ، به معنی دلیلی بر مؤثر نبودن نیست . اثبات تأثیر گذار بودن دارو یا هر ماده ی دیگری نیازمند تحقیقات گران قیمت و بزرگ مقیاسی است که معمولا تنها برای داروهای پزشکی و درمان بیماری ها انجام می گیرد ؛ بنابراین خیلی عجیب نیست که تحقیق و مدرکی وجود ندارد که نشان بدهد چه موادی به بهبود سلامت انسان ها کمک می کنند . مصرف مکمل ها ، خطرهای خودش را دارد و مطلقا بدون ضرر نیست . تداخل با داروهای شیمیایی می تواند عوارض جانبی بد و حتی خطرناکی به همراه داشته باشد ، به ویژه اگر بیش از اندازه مصرف شوند . با این حال اگر شرایط تغذیه ای شما به شکلی که باید ، مناسب نیست ؛ مصرف مکمل های خوراکی براساس دوز مناسب ، می تواند بخشی از نیاز مغز به ویتامین ها و مواد معدنی را فراهم کند .

مفید یا بی اثر ؟

میزان اسید چرب امگا 3 موجود در ماهی ، برای حفظ سلامت مغز مناسب است ؛ اما شواهد کافی برای اثبات این ادعا در دست نیست .